Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Sağlık Bilimleri Öğrencilerinde Algılanan Sağlık Hizmeti Kalitesi ve Sağlık Hizmeti Kullanımı
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18183679Abstract
This study aimed to determine the frequency of health service utilization among health sciences students studying at Tekirdağ Namık Kemal University (NKU), the types of health care institutions they prefer, their perceived levels of health service quality, and the relationships between these variables and demographic factors. The study population consisted of 522 students enrolled in the School of Health (SH) and the Vocational School of Health Services (VSHS) at Tekirdag Namık Kemal University during the 2016–2017 academic year, including 402 females and 120 males. Of these, 437 participants (83.7%) who completed the questionnaire fully through face-to-face interviews were included in the study.
Designed as a cross-sectional study, data were collected using a 35-item questionnaire developed by the researchers to assess sociodemographic characteristics and health service utilization, along with the 30-item SERVQUAL Perceived Health Service Quality Scale. Data analysis included descriptive statistics, while comparative analyses were conducted using the Student’s t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), and the chi-square test. Statistical analyses were performed using SPSS version 18.0 (Statistical Package for the Social Sciences), and a p-value of <0.05 was considered statistically significant.
Analysis of health service utilization preferences revealed that public hospitals were the primary first point of contact, whereas utilization of family physicians and medico-social centers remained low. Nearly half of the participants reported being unaware of the referral system, suggesting that primary health care services are not being used effectively. Although no significant difference was found between gender and overall expectations and perceptions of service quality, female participants attached greater importance than males to certain quality dimensions, including responsiveness, physical aspects, and empathy. The smallest gap between expected and perceived service quality was observed in the physical aspects dimension, while differences in service quality expectations and perceptions were identified according to educational level. A positive but weak correlation was found between expected and perceived service quality. According to SERVQUAL analysis, scores were negative across all service quality dimensions, with the largest gap observed in the reliability dimension. These findings indicate that health care institutions generally fail to meet users’ expectations. It was concluded that improving health service quality requires the regular assessment of service users’ expectations, the planning of improvements responsive to these expectations, and the monitoring of this process through repeated scientific studies conducted with larger samples.
References
Akdur, R. (1999). Türkiye’de sağlık hizmetleri ve Avrupa Topluluğu Ülkeleri ile kıyaslanması. Ankara. www. recepakdur. com/getfile. Asp
Temiz Ö. Türk hukukunda bir temel hak olarak sağlık hakkı. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi.2014; 69(01): 165-188. https://doi.org/10.1501/SBFder_0000002307
Kavuncubaşı Ş, Yıldırım S. Hastane ve Sağlık Kurumları Yönetimi. Ankara: Siyasal Kitabevi;2012.
Yüceler, A. (2011). Sağlık işletmelerinde örgüt kültürünün bir boyutu olarak hasta ve çalışan güvenliği: Kuram ve Konya ilindeki hastanelerde bir uygulama. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Selçuk Üniversitesi, Konya.
Hayran O. Sağlık ve Hastalık Kavramları. ED. Hayran O, Sur H. Sağlık Hizmetleri El Kitabı Örgütlenme Finansman Yönetim Mevzuat. İstanbul: Yüce Yayım, Çevik Matbaası; 1998, s. 1-14.
Üner, S. Yaşlı Dostu Sağlık Hizmetleri. İçinde: Aslan D (Ed). Halk Sağlığı İle İlgili Güncel Sorunlar ve Yaklaşımlar. Ankara: Ankara Tabip Odası;2009.
Şenol, V. (2006). Kayseri İl Merkezinde Sağlık Hizmetlerinin Kullanımı ve Algılanan Sağlık İlişkisi (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Erciyes Üniversitesi/Sağlık Bilimleri Enstitüsü/Halk Sağlığı Anabilim Dalı, Kayseri.
Clark DW. Dimensions of the Concept of Access to Health Care. Bulletin of the New York Academy of Medicine. 1983; 59(1): 5-6.
Andersen R ve Aday LA. Access to Medical Care in the US: Realized and Potential. Medical Care.1978; 16(7): 533-546
Andersen R. Behavioral Model of Families' Use of Health Services. Research Series Center for Health Administration Studies, University of Chicago; 25, 1968.
Gürsöz H, Mahmood A, Öztürk A ve ark. Türkiye Klinik Kalite Programı; Sağlık Hizmet Sunucuları, Hasta ve Hasta Yakınlarının Kalite Algısı, T.C. Sağlık Bakanlığı Sağlıkta Performans ve Kalite Dergisi. 2018; 14(2):73-86.
Kayral İ. Sağlık Hizmetlerinde Kalite Karmaşası Sağlık Hizmetleri Çok Boyutlu Kalite Modeli. Verimlilik Dergisi.2014; 3: 65–81
Argan M, Argan M. Sağlık Hizmetleri Pazarlamasında Kalite ve Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesindeki Servislerde Yatan Hastalara Yönelik Bir Araştırma. Modern Hastane Yönetimi. 2002; 6(2):10–17.
Bircan H, Baycan S. Sağlık Sektöründe Verimlilik ve Kalite Sistemi: Cumhuriyet Üniversitesi Hastanesi Örneği. C.Ü. Sosyal Bilimler Dergisi. 2004; 28(2), 173-185.
Tengilimoğlu D. Sağlık Hizmetleri Pazarlaması. Ankara: Siyasal Kitabevi; 2012.
Çavuş MF, Gemici E. Sağlık Sektöründe Toplam Kalite Yönetimi. The Journal of Academic Social Science. 2013; 1(1): 238-257.
Kaya, Ş. (2014). Yatan Hasta Kalite Algısının Servqual Temelli Analiz ve Kalite Fonksiyonu Yayılımı İle Değerlendirilmesi: Eskişehir Devlet Hastanesi’nde Bir Uygulama (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Endüstri Mühendisliği Anabilim Dalı, Eskişehir.
Parasuraman A, Zeıthaml VA, Berry LL. SERVQUAL: A multiple-item scale for measuring consumer perceptions of service quality. Journal of Retailing. 1988; 64(1): 12-40.
Babakus M and Mangold WG. Adapting The SERVQUAL Scaleto Hospital Services: An Emprical Investigation. Health Services Research. 1992; 26(6): 767-786
Devebakan N, Aksaraylı M. Sağlık işletmelerinde algılanan hizmet kalitesinin ölçümünde SERVQUAL skorlarının kullanımı ve Özel Altınordu Hastanesi uygulaması. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitiüsü Dergisi. 2003;5(1): 38-54.
Devebakan N. Sağlık İşletmelerinde Algılanan Hizmet Kalitesi Ve Ölçümü. İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Enstitüsü;2005. https://www.aybu.edu.tr/GetFile?id=56228631-eed4-4727-a192-315bdae408e3.pdf
Parasuraman A, Zeithaml VA, Berry L L. A conceptual model of service quality and its implications for future research.Journal of Marketing.1985;49(4): 41–50.
Devebakan, N.(2001). Sağlık İşletmelerinde Kalite ve Algılanan Hizmet Kalitesinin Ölçülmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı Hastane ve Sağlık Kuruluşları Yönetimi Programı, İzmir. https://www.proquest.com/docview/2957143841?fromopenview=true&pq-origsite=gscholar&sourcetype=Dissertations%20&%20Theses
Yalkın, S. (2010). Sağlık Hizmetlerinde Kalite Yönetimi ve Kalitenin Servqual Yöntemi ile Ölçülmesine Yönelik Bir Uygulama (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
Mirza, M. (2010) Hastanelerde Hizmet Kalitesinin Servqual Analizi İle Ölçülmesi: Eskişehir Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesinde Bir Alan Araştırması (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı, Kütahya.
Gürsoy, A. (2013). Sağlık Sektöründe Hizmet Kalitesinin Servqual Ölçeği İle Değerlendirilmesi: Bir Kamu Hastanesi Uygulaması (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü. İstanbul.
Savaş, M. (2018). Bir Aile Sağlığı Merkezinde Hizmet Kalitesinin Servqual ve Regresyon Analizi ile Değerlendirilmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Eskişehir Osmangazi Üniversitesi/ Fen Bilimleri Enstitüsü /Endüstri Mühendisliği Anabilim Dalı /Endüstri Mühendisliği Bilim Dalı, Eskişehir.
Yıldırım, O. (2016). Sağlık Sektöründe Hizmet Kalitesinin “Servqual” Ölçeği ile Değerledirilmesi: Sağlık Sektöründe Bir Uygulama. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Türk Hava Kurumu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
Mohammad, GT. (2007). Sağlık Hizmetlerinde Kalite Yönetimi, Servqual Analiz İle Değerlendirilmesi ve Ankara Ulus Devlet Hastanesinde Uygulama. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü/İşletme Anabilim Dalı/ Hastane İşletmeciliği Bilim Dalı, Ankara.
Arısoy, DŞ. (2017). Sağlık Hizmetlerinde Hizmet Kalitesi ve Hizmet Kalitesinin Servqual Yöntemi İle Ölçülmesine Yönelik Bir Uygulama. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü /İşletme Anabilim Dalı/Üretim Yönetimi Bilim Dalı, Ankara.
Değer, Ç. (2012). Kano Modeli İle Bütünleştirilmiş Servqual Analizinin Kalite Fonksiyon Yayılımına Uygulanarak Hizmet Kalitesinin İyileştirilmesi ve Bir Sağlık Kuruluşunda Uygulanması. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi/ Sosyal Bilimler Enstitüsü/İşletme Anabilim Dalı, İzmir.
Harput, S. (2014). Yeditepe Üniversitesi Hastanesinde Yatan Hastalarda Beklenen ve Algılanan Hizmet Kalitesinin Servqual Ölçeği İle Değerlendirilmesi (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Beykent Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü/İşletme Yönetimi Anabilim Dalı, İstanbul.
Has, L. (2015). Özel Diş Kliniğine Başvuran Hastalarda beklenen ve algılanan Hizmet Kalitesinin Servqual Ölçeği ile Değerlendirilmesine Yönelik Bir Çalışma. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Arel Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Kuzu, A. (2010). Yaşlı Bakım Kurumlarında Hizmet Kalitesi Kavramı ve Kavramsal Hizmet Kalitesi Modeli: Servqual Uygulaması. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Sakarya Üniversitesi /Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sakarya
Torun, E. (2009). Dr. Sami Ulus Çocuk Hastalıkları Hastanesinde Beklenen ve Algılanan Hizmet Kalitesinin Servqual Ölçeği İle Değerlendirilmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Abant İzzet Baysal Üniversitesi/ Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Bolu.
Akdoğan, C. (2011). Hizmet Pazarlamasında Kalite Anlayışı: Servqual ve Servperf Kalite Modellerinin Karşılaştırılmasına Yönelik Bir Uygulama. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Cumhuriyet Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sivas.
Devebakan, N. (2007). Özel Sağlık İşletmelerinde İş Sağlığı ve Güvenliği, (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Dokuz eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Anabilim Dalı, İzmir.
Şen, A. (2010). Hastane İşletmelerinde ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi Uygulamalarının ve İç Müşteri Algılarının Servqual Ölçeği Kullanılarak Değerlendirilmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi/ Sağlık Bilimleri Enstitüsü/ Sağlıkta Kalite Geliştirme ve Akreditasyon Anabilim Dalı, İzmir.
Öztürk, İ. (2018). Yatan Hastalarda Beklenen ve Algılanan Hizmet Kalitesinin Servqual Ölçeği ile Değerlendirilmesi: Haydarpaşa Numune Hastanesi Uygulaması. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Trakya Üniversitesi/Sağlık Bilimleri Enstitüsü/ Sağlık Yönetimi Anabilim Dalı, Edirne.
Saygı, H. (2015). Hastanelerde Hizmet Kalitesinin Servqual Analizi İle Ölçülmesi: Ankara İlinde Özel Bir Hastanede Alan Araştırması. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi) Dumlupınar Üniversitesi /Sosyal Bilimler Enstitüsü /İşletme Anabilim Dalı, Kütahya.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 HALK SAĞLIĞI ARAŞTIRMA VE UYGULAMALARI DERGİSİ

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.